Publius Vergilius Maro, powszechnie znany jako Wergiliusz, to postać fundamentalna dla literatury zachodniej. Urodzony 15 października 70 roku p.n.e., w chwili śmierci w 19 roku p.n.e. miał 50 lat. Jego szczytowym osiągnięciem jest epopeja „Eneida”, dzieło o doniosłym znaczeniu dla kształtowania tożsamości narodowej Rzymu, napisane na zlecenie cesarza Augusta.
Wergiliusz, pełne imię Publius Vergilius Maro, urodził się 15 października 70 roku p.n.e. w niewielkiej miejscowości Andes, położonej w pobliżu Mantui w regionie Galii Przedalpejskiej. Jego życie zakończyło się 21 września 19 roku p.n.e. w Brundisium, w wieku 50 lat, po powrocie z podróży do Grecji, podczas której nabawił się gorączki w okolicach Megary. Początkowo nazwisko pisano jako Vergilius, jednak w IV lub V wieku n.e. utrwaliła się forma Virgilius, być może nawiązująca do łacińskiego słowa uirga (różdżka) w kontekście średniowiecznych legend przypisujących poecie magiczne moce. Nasza wiedza o jego życiu opiera się głównie na biografiach z komentarzy do jego dzieł, sporządzonych przez Probusa, Donata i Serwiusza, przy czym tekst Donata jest uznawany za odtworzenie zaginionej biografii Swetoniusza.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na 21 września 19 r. p.n.e. miał 50 lat.
- Żona/Mąż: Brak danych.
- Dzieci: Brak danych.
- Zawód: Poeta.
- Główne osiągnięcie: Napisanie epopei „Eneida”.
Życie i pochodzenie
Dane biograficzne
Publius Vergilius Maro urodził się 15 października 70 roku p.n.e. w wiosce Andes, koło Mantui, w Galii Przedalpejskiej. Zmarł 21 września 19 roku p.n.e. w Brundisium, licząc sobie 50 lat. Okoliczności jego śmierci związane były z podróżą powrotną z Grecji, gdzie w pobliżu Megary nabawił się gorączki. Pisownia jego nazwiska ewoluowała z Vergilius do Virgilius, co mogło być związane z późniejszymi legendami o jego magicznych zdolnościach. Kluczowe źródła biograficzne obejmują żywoty dołączane do komentarzy Probusa, Donata i Serwiusza, gdzie tekst Donata jest uważany za odtworzenie biografii Swetoniusza.
Rodzina i edukacja
Matką poety była Magia Polla. Tożsamość ojca jest niepewna, przypuszcza się, że mógł być garncarzem lub urzędnikiem niskiego szczebla, jednak jego zamożność pozwoliła na zapewnienie Wergiliuszowi wysokiej jakości edukacji. W jego życiu prywatnym brak jest informacji o żonie czy dzieciach.
Wygląd i charakter
Wergiliusz był opisywany jako mężczyzna wysoki, o potężnej budowie ciała i smagłej cerze, sprawiający wrażenie osoby o rustykalnym wyglądzie. Cierpiał na słabe zdrowie. W młodości był niezwykle nieśmiały i powściągliwy, co przyniosło mu przydomek „Parthenias” (dziewica) od kolegów, podkreślający jego skromność i cnotę.
Kariera literacka
Droga do poezji
Kształcił się w Cremonie, Mediolanie i Rzymie. Rozważał karierę prawniczą i retoryczną, jednak ostatecznie wybrał drogę poezji, co zaważyło na jego przyszłości i literaturze łacińskiej.
„Bukoliki” – debiut sielankowy
Pierwszym znaczącym dziełem Wergiliusza był zbiór sielanek, znany jako Eclogues, czyli „Bukoliki”, opublikowany około 39–38 roku p.n.e. Wprowadził on do literatury łacińskiej poezję pastoralną, eksplorującą tematykę życia wiejskiego, miłości i natury w idyllicznym ujęciu, co inspirowało wielu naśladowców.
„Georgiki” – poemat dydaktyczny
Na prośbę Mecenasa, doradcy Oktawiana Augusta, Wergiliusz stworzył „Georgiki” (37–29 p.n.e.). Ten obszerny poemat dydaktyczny stanowił podręcznik dla rolników, szczegółowo opisując uprawę ziemi i hodowlę zwierząt, a także promując wartości agrarnych wśród obywateli.
„Eneida” – narodowa epopeja Rzymu
Ostatnie jedenaście lat życia (29–19 r. p.n.e.) Wergiliusz poświęcił tworzeniu swojego opus magnum – „Eneidy”. Dzieło to, pisane na zlecenie cesarza Augusta, miało na celu stworzenie mitologicznych podstaw dla potęgi i chwały imperium rzymskiego, opowiadając o losach Eneasza i mitycznych początkach Rzymu. Monumentalny poemat stał się kamieniem węgielnym rzymskiej tożsamości.
Ostatnia wola i publikacja
Przed śmiercią Wergiliusz nakazał spalenie niedokończonego rękopisu „Eneidy”, jednak cesarz August zignorował tę prośbę i polecił jej publikację z minimalnymi poprawkami, doceniając jej niezaprzeczalną wartość.
Dziedzictwo i wpływ
Klasyk starożytności
Już za życia Wergiliusz był uznawany za autora klasycznego, a jego twórczość stała się podstawą rzymskiej edukacji, zastępując wcześniejsze dzieła i utrwalając jego pozycję jako filaru kultury.
Wpływ na „Boską Komedię”
W XIV-wiecznej „Boskiej Komedii” Dantego Alighieri, Wergiliusz jest przewodnikiem po Piekle i Czyśćcu, symbolizując mądrość i poetycką doskonałość, co świadczy o jego trwałej inspiracji dla artystów.
Znaczenie w literaturze angielskiej
Geoffrey Chaucer w „The House of Fame” umieścił Wergiliusza na wyjątkowym filarze, symbolizując jego niezachwianą pozycję w historii literatury światowej.
Definicja klasyka wg T.S. Eliota
T.S. Eliot w XX wieku stwierdził, że każda definicja „klasyka” musi opierać się na twórczości Wergiliusza, uznając go za postać centralną dla cywilizacji zachodniej.
Kontrowersje i legendy
Spór o majątek
Tradycja głosi, że rodzina Wergiliusza utraciła majątek pod Mantuą po bitwie pod Filippi, a poeta podejmował próby jego odzyskania, co świadczy o jego zaangażowaniu w sprawy rodzinne.
Wergiliusz jako mag
W średniowieczu wokół Wergiliusza narosły legendy przypisujące mu magiczne zdolności, częściowo wynikające z proroczego charakteru jego czwartej „Eklogi”, co prowadziło do postrzegania go jako czarodzieja.
Ciekawostki
Miejsce pochówku
Prochy Wergiliusza spoczywają w Neapolu, a jego grobowiec zdobi epitafium: „Mantua mnie zrodziła, Kalabrowie zabrali, teraz trzyma mnie Neapol; śpiewałem o pastwiskach, polach i wodzach”.
Kult grobu
Szacunek dla Wergiliusza był tak wielki, że Siliusz Italikus wykupił teren wokół jego grobowca i odwiedzał go z czcią, jakby była to świątynia.
Wybrane dzieła Wergiliusza
- „Bukoliki” (*Eclogues*) – ok. 39–38 r. p.n.e.
- „Georgiki” – 37–29 r. p.n.e.
- „Eneida” – 29–19 r. p.n.e.
Kluczowe daty z życia Wergiliusza
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 15 października 70 r. p.n.e. | Narodziny Publiusza Vergiliusza Marona w Andes. |
| Ok. 39–38 r. p.n.e. | Publikacja „Bukolik”. |
| 37–29 r. p.n.e. | Pisanie „Georgik”. |
| 29–19 r. p.n.e. | Tworzenie „Eneidy”. |
| 21 września 19 r. p.n.e. | Śmierć Wergiliusza w wieku 50 lat. |
Warto wiedzieć: Pisownia nazwiska poety ewoluowała z Vergilius do Virgilius, co wiąże się ze średniowiecznymi legendami o jego magicznych zdolnościach.
Wergiliusz, którego poezja od wieków kształtuje nasze rozumienie kultury i historii, pozostaje żywą inspiracją dla twórców i badaczy na całym świecie, dowodząc ponadczasowej siły jego dzieła.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kto to jest Virgil?
Virgil to popularne imię męskie, które nosiło wiele znanych postaci. Najczęściej jednak kojarzone jest z rzymskim poetą Wergiliuszem, autorem „Eneidy”.
Co oznacza Virgil?
Imię Virgil wywodzi się od łacińskiego nazwiska Vergilius, którego znaczenie nie jest jednoznacznie ustalone. Często interpretuje się je jako nawiązujące do gałązki lub laski, symbolizujące władzę lub siłę.
Ile dzieci ma Virgil van Dijk?
Virgil van Dijk, znany holenderski piłkarz, ma dwoje dzieci. Są to córka i syn.
Jaki jest związek pomiędzy Kanye i Virgilem?
Kanye West i Virgil Abloh mieli bliską relację zawodową i przyjacielską. Virgil Abloh był dyrektorem kreatywnym linii Yeezy należącej do Kanye Westa, a także bliskim współpracownikiem w projektach artystycznych.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Virgil
