Strona główna Ludzie Simone de Beauvoir: Filozofka, matka feminizmu drugiej fali (1908-1986)

Simone de Beauvoir: Filozofka, matka feminizmu drugiej fali (1908-1986)

by Oska

Simone de Beauvoir, urodzona jako Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir 9 stycznia 1908 roku w Paryżu, była francuską pisarką, filozofką i teoretyczką feminizmu, której prace wywarły fundamentalny wpływ na egzystencjalizm i myśl feministyczną. Na dzień dzisiejszy, w roku 2026, miałaby 118 lat. Jej życie, naznaczone głębokimi relacjami intelektualnymi, w tym wieloletnim związkiem z Jean-Paulem Sartrem, oraz przełomowymi dziełami, takimi jak „Druga płeć”, uczyniło ją jedną z najbardziej wpływowych postaci XX wieku. Zmarła 14 kwietnia 1986 roku w Paryżu, pozostawiając po sobie trwałe dziedzictwo.

Najważniejsze fakty:

  • Wiek: Na 9 stycznia 2026 roku Simone de Beauvoir miałaby 118 lat.
  • Żona/Mąż: Nie miała męża ani żony w tradycyjnym rozumieniu, ale przez 51 lat pozostawała w związku z Jean-Paulem Sartrem.
  • Dzieci: Nie miała biologicznych dzieci, ale adoptowała Sylvie Le Bon.
  • Zawód: Pisarka, filozofka, teoretyczka feminizmu, eseistka.
  • Główne osiągnięcie: Opublikowanie „Drugiej płci” (1949), przełomowej pracy dla teorii feministycznej.

Podstawowe Informacje Biograficzne o Simone de Beauvoir

Dane osobowe i pochodzenie

Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir przyszła na świat 9 stycznia 1908 roku w Paryżu. Pochodziła z paryskiej rodziny mieszczańskiej, której konwencje społeczne i tradycyjne wartości stanowiły dla niej punkt wyjścia do późniejszych analiz i krytyki. Jej środowisko rodzinne, choć zapewniające dostęp do edukacji, jednocześnie uwydatniło dla niej znaczenie społecznych oczekiwań, od których starała się uwolnić. To właśnie w tym kontekście kształtowały się jej pierwsze przemyślenia na temat wolności i indywidualności.

Status intelektualny i dziedzictwo

Choć za życia Simone de Beauvoir nie określała siebie mianem filozofki, a jej śmierć w 1986 roku nie była natychmiastowo postrzegana jako odejście wybitnej myślicielki, współczesna perspektywa jednoznacznie uznaje ją za jedną z najbardziej wpływowych postaci egzystencjalizmu i teorii feministycznej. Jej dzieła, w tym fundamentalna dla feminizmu drugiej fali książka „Druga płeć”, zrewolucjonizowały sposób postrzegania roli kobiet w społeczeństwie. Simone de Beauvoir wniosła ogromny wkład w rozwój myśli feministycznej, kwestionując utrwalone role płciowe i promując ideę wolności jednostki. Jej dziedzictwo jest nadal żywe i inspiruje kolejne pokolenia.

Długowieczność i miejsce pochówku

Simone de Beauvoir zmarła 14 kwietnia 1986 roku w Paryżu, dożywając 78 lat. Jej życie, choć zakończone w wieku zaawansowanym, było niezwykle intensywne i produktywne. Została pochowana na paryskim cmentarzu Montparnasse, u boku swojego wieloletniego partnera, Jean-Paula Sartre’a. Ten symboliczny gest podkreśla głęboką i nierozerwalną więź intelektualną i emocjonalną, jaka łączyła tę parę przez całe ich życie. Cmentarz Montparnasse, miejsce spoczynku wielu wybitnych postaci francuskiej kultury, stał się ostatnim miejscem spoczynku dla tej niezwykłej intelektualistki.

Charakterystyczny przydomek

Przez całe życie Simone de Beauvoir posługiwała się charakterystycznym przydomkiem „Castor” (Bóbr). Nadał jej go René Maheu podczas wspólnych studiów. Przezwisko to, będące dowcipną grą słów nawiązującą do angielskiego słowa „beaver” (bóbr), było jednocześnie wyrazem uznania dla jej niezwykłej pracowitości i determinacji. Te cechy Simone de Beauvoir wykazywała na każdym etapie swojej kariery, a „Castor” stał się nieodłącznym elementem jej tożsamości, symbolem jej pilności i zaangażowania w pracę intelektualną i literacką.

Rodzina i Życie Prywatne Simone de Beauvoir

Relacje rodzinne

Ojciec Simone de Beauvoir, Georges Bertrand de Beauvoir, był prawnikiem o niespełnionych ambicjach aktorskich. Jego aktywne wspieranie jej rozwoju intelektualnego, często z dumą powtarzając, że Simone „ma mózg mężczyzny”, miało istotny wpływ na jej późniejsze spojrzenie na role płciowe. Matka Simone, Françoise Beauvoir, była pobożną katoliczką, której surowy konwencjonalizm moralny stanowił kontrast dla bardziej liberalnych standardów ojca. Ta sprzeczność wychowawcza stała się dla młodej Simone impulsem do poszukiwania własnych odpowiedzi na fundamentalne pytania o moralność i sens życia. Simone miała również młodszą siostrę, Hélène de Beauvoir, która została malarką.

Związek z Jean-Paulem Sartrem

W 1929 roku Simone de Beauvoir rozpoczęła trwający 51 lat związek z Jean-Paulem Sartrem, który zakończył się wraz z jego śmiercią w 1980 roku. Ich relacja była niezwykła i wykraczała poza tradycyjne ramy małżeństwa – para nigdy nie wzięła ślubu, nie mieszkała razem ani nie miała dzieci. Ta decyzja była świadomym wyborem, mającym na celu zachowanie osobistej wolności i niezależności intelektualnej. Sartre i Beauvoir stworzyli unikalną dynamikę, w której wzajemne inspirowanie się i wspólne poszukiwania filozoficzne odgrywały kluczową rolę. Ich związek był jednym z najbardziej wpływowych i dyskutowanych w historii literatury i filozofii XX wieku.

Inne relacje i związki

Chociaż związek z Jean-Paulem Sartrem był centralnym punktem życia osobistego Simone de Beauvoir, nie był on jedynym. W latach 1947–1964 była związana z amerykańskim pisarzem Nelsonem Algrenem, co świadczy o głębokich uczuciach i więziach przekraczających granice kontynentów. Po jej śmierci odnaleziona została srebrna obrączka od Algrena, którą nosiła. Ponadto, w latach 1952–1959, Simone de Beauvoir pozostawała w relacji z Claude’em Lanzmannem. Te romanse i związki pokazują wszechstronność jej emocjonalności i zdolność do tworzenia znaczących więzi z różnymi osobami.

Adopcja

W późniejszych latach życia Simone de Beauvoir formalnie adoptowała Sylvie Le Bon-de Beauvoir. Ta decyzja nadała jej życiu nowy wymiar, wprowadzając element macierzyństwa i opieki. Sylvie Le Bon-de Beauvoir stała się nie tylko jej spadkobierczynią, ale również edytorką jej pism literackich, dbając o dziedzictwo intelektualne i artystyczne swojej przybranej matki. Adopcja była symbolicznym aktem, który ugruntował jej więzi z osobami, które kochała i ceniła.

Edukacja i Początki Kariery Simone de Beauvoir

Wybitne osiągnięcia akademickie

Simone de Beauvoir wykazała się niezwykłym talentem akademickim już od najmłodszych lat. W 1925 roku, mając 17 lat, zdała maturę z matematyki i filozofii. Następnie podjęła studia na prestiżowych uczelniach, zgłębiając matematykę w Institut Catholique de Paris oraz literaturę i języki w Institut Sainte-Marie. Te studia stanowiły solidne podstawy dla jej późniejszej kariery intelektualnej, przygotowując ją do zgłębiania złożonych zagadnień filozoficznych i literackich.

Historyczny sukces na egzaminie agrégation

W 1929 roku, w wieku 21 lat, Simone de Beauvoir osiągnęła historyczny sukces, zajmując drugie miejsce w prestiżowym ogólnokrajowym rankingu studentów filozofii, znanym jako egzamin agrégation. Ustąpiła jedynie Jean-Paulowi Sartre’owi, stając się najmłodszą osobą w historii, która zdała ten niezwykle trudny egzamin. To osiągnięcie podkreśliło jej wybitne zdolności intelektualne i przygotowało grunt pod jej przyszłą karierę w świecie akademickim i literackim.

Praca magisterska

W 1929 roku Simone de Beauvoir ukończyła pracę dyplomową (Diplôme d’études supérieures) na temat koncepcji pojęcia u Leibniza, pisząc ją pod kierunkiem Léona Brunschvicga. Zagłębienie się w myśl jednego z największych filozofów nowożytnych stanowiło ważny etap w kształtowaniu jej własnych poglądów filozoficznych i pozwoliło jej na zrozumienie fundamentalnych zagadnień metafizyki i epistemologii.

Rywalizacja z Simone Weil

Podczas studiów na Sorbonie Simone de Beauvoir rywalizowała intelektualnie z Simone Weil, zajmując drugie miejsce z filozofii ogólnej. Ta konkurencja z inną wybitną myślicielką podkreśla wysoki poziom intelektualny środowiska akademickiego, w którym się obracała, oraz jej własne znaczące miejsce wśród czołowych intelektualistów swoich czasów.

Kariera Literacka i Filozoficzna Simone de Beauvoir

Przełomowe dzieło feministyczne: „Druga płeć”

W 1949 roku Simone de Beauvoir opublikowała swoje najbardziej przełomowe dzieło – „Druga płeć” (Le Deuxième Sexe). Ta obszerna i szczegółowa analiza ucisku kobiet stała się kamieniem węgielnym współczesnego feminizmu. W swojej książce Beauvoir przedstawiła rewolucyjną tezę, zgodnie z którą kobiecość nie jest biologicznym przeznaczeniem, lecz konstruktem społecznym. „Druga płeć” stanowiła wyzwanie dla tradycyjnych poglądów na rolę kobiet i wywarła ogromny wpływ na rozwój feminizmu drugiej fali.

Powieści

Debiut powieściowy Simone de Beauvoir przypadł na rok 1943, kiedy to opublikowała swoją pierwszą książkę – „Zaproszona” (She Came to Stay). W tej powieści wykorzystała formę beletrystyczną do zgłębienia egzystencjalnych dylematów i złożonych relacji międzyludzkich. Kolejnym znaczącym dziełem była powieść „Mandaryni” (Les Mandarins) z 1954 roku, która przyniosła jej ogromne uznanie krytyki i czytelników. Barwnie opisywała życie francuskich intelektualistów po II wojnie światowej. Jej dorobek literacki obejmuje również takie tytuły jak „The Blood of Others”.

Działalność redakcyjna

Simone de Beauvoir, wspólnie z Jean-Paulem Sartrem i innymi, była współzałożycielką i redaktorką wpływowego pisma polityczno-literackiego „Les Temps Modernes”, założonego w 1945 roku. Czasopismo to stało się kluczową platformą dla szerzenia myśli egzystencjalistycznej i dyskusji na tematy społeczne i polityczne, pozwalając Beauvoir na aktywne uczestnictwo w życiu intelektualnym Francji i Europy.

Twórczość autobiograficzna

Za jeden z najtrwalszych wkładów Simone de Beauvoir w literaturę uważa się jej wielotomowe pamiętniki. „Pamiętnik statecznej panienki” (Mémoires d’une jeune fille rangée) z 1958 roku szczegółowo opisuje jej proces wyzwalania się z mieszczańskich więzów i kształtowania własnej tożsamości. Te autobiograficzne dzieła stanowią cenne źródło wiedzy o jej życiu, myślach i doświadczeniach. Wiele z tych prac, w tym powieść „Nierozłączne” (Les Inséparables), zostało opublikowanych po jej śmierci.

Nagrody i Osiągnięcia Simone de Beauvoir

Najważniejsze wyróżnienia literackie

W 1954 roku Simone de Beauvoir została uhonorowana Nagrodą Goncourtów (Prix Goncourt) za swoją powieść „Mandaryni”. To prestiżowe wyróżnienie było potwierdzeniem jej talentu literackiego i znaczącego wkładu w francuską literaturę, ugruntowując jej pozycję jako jednej z czołowych pisarek swoich czasów.

Uznanie międzynarodowe

Renoma Simone de Beauvoir wykraczała daleko poza granice Francji. Została uhonorowana Nagrodą Jerozolimską w 1975 roku oraz Austriacką Nagrodą Państwową w dziedzinie literatury europejskiej w 1978 roku. Te międzynarodowe wyróżnienia podkreślają uniwersalny charakter jej twórczości i jej zdolność do poruszania problemów istotnych dla ludzi na całym świecie.

Nominacje do Nobla

Światowa ranga Simone de Beauvoir jako pisarki i myślicielki potwierdzona została przez trzykrotne nominacje do Literackiej Nagrody Nobla w latach 1961, 1969 oraz 1973. Choć ostatecznie nie otrzymała tego prestiżowego wyróżnienia, sam fakt nominacji świadczy o jej ogromnym wkładzie w światową literaturę i jej niekwestionowanym wpływie na kulturę.

Simone de Beauvoir była postacią niezwykle wpływową, której intelektualny dorobek nadal kształtuje myślenie o egzystencji, wolności i równości płci. Jej odważne analizy społeczne, literackie arcydzieła i osobista odwaga w życiu prywatnym sprawiają, że jej dziedzictwo pozostaje żywe i inspirujące dla kolejnych pokoleń badaczy, pisarzy i aktywistów na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Z kim była żoną Simone de Beauvoir?

Simone de Beauvoir nigdy nie wyszła za mąż. Jej długoletnim partnerem życiowym był filozof Jean-Paul Sartre, z którym łączyła ją otwarta relacja.

Czego dokonała Simone de Beauvoir?

Simone de Beauvoir była wybitną pisarką, filozofką egzystencjalistką i radykalną feministką. Jej najważniejszym dziełem jest „Druga płeć”, które stało się kamieniem milowym w rozwoju teorii feministycznej.

Kim jest beauvoir lady?

Określenie „beauvoir lady” nie jest powszechnie znane ani powiązane z Simone de Beauvoir. Prawdopodobnie jest to błędne lub nieprecyzyjne sformułowanie.

Czym jest feminizm według Simone de Beauvoir?

Według Simone de Beauvoir feminizm polega na zrozumieniu, że kobieta nie rodzi się kobietą, lecz się nią staje, a jej sytuacja jest konstruktem społecznym. Podkreślała konieczność wyzwolenia kobiet z narzuconych ról i osiągnięcia przez nie pełnej wolności oraz autonomii.

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Simone_de_Beauvoir