Marlon Brando: Ikona kina, niezapomniany Marlon

2

Marlon Brando Jr. (urodzony 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska) był jednym z najbardziej wpływowych aktorów XX wieku, którego kariera trwająca sześć dekad zrewolucjonizowała kino. Postrzegany jako symbol buntu i przełomu pokoleniowego, Brando, który na dzień dzisiejszy ma 100 lat, zdobył uznanie krytyków i publiczności za swoje naturalne aktorstwo, wprowadzając tzw. „Metodę” do Hollywood. Jego życie osobiste, naznaczone trudnymi relacjami rodzinnymi i licznym potomstwem, było równie burzliwe jak jego burzliwa kariera, uwieńczona dwoma Oscarami za role w filmach „Na nabrzeżach” i „Ojciec chrzestny”.

Marlon Brando Jr. urodził się 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska. Jego życie zakończyło się 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat. Wbrew powszechnemu przekonaniu, które mogło wynikać z jego kultowych ról, Brando nie miał włoskich korzeni; jego przodkowie wywodzili się głównie z Niemiec, Holandii, Anglii i Irlandii. Aktor czuł głęboką więź ze swoimi irlandzkimi korzeniami, deklarując w 1995 roku, że nigdy nie czuł się tak bardzo „w domu” jak właśnie w Irlandii. Jego wizerunek, często symbolizujący bunt i „lukę pokoleniową”, a zwłaszcza rola Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” z 1953 roku, stała się ikoną popkultury.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 100 lat (na 2024 rok)
• Żona/Mąż: Brak danych o obecnej żonie/mężu. Był trzykrotnie żonaty.
• Dzieci: Jedenaścioro
• Zawód: Aktor
• Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizował aktorstwo filmowe, wprowadzając naturalizm i „Metodę”.

Podstawowe informacje o Marlonie Brando

Dane biograficzne

Marlon Brando Jr. przyszedł na świat 3 kwietnia 1924 roku w Omaha, w stanie Nebraska. Swoje życie zakończył 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii, dożywając wieku 80 lat. Jego kariera artystyczna rozciągała się na przestrzeni sześciu dekad, kształtując współczesne aktorstwo filmowe i pozostawiając po sobie niezatarte dziedzictwo. Brando jest uznawany za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina, a jego długowieczna kariera stanowi świadectwo jego niezwykłego talentu i wpływu na przemysł filmowy.

Pochodzenie i tożsamość

Wbrew powszechnym skojarzeniom z włoskimi rolami, Marlon Brando nie miał włoskich korzeni. Jego przodkowie byli głównie pochodzenia niemieckiego, holenderskiego, angielskiego i irlandzkiego. Aktor pielęgnował swoje irlandzkie dziedzictwo, o czym świadczy jego deklaracja z 1995 roku, że w Irlandii czuł się najbardziej „w domu”. Ta głęboka więź z kulturą irlandzką była ważnym elementem jego tożsamości, choć jego filmowa kariera często prowadziła go do wcielania się w postacie o odmiennym pochodzeniu.

Wizerunek i symbolika

Marlon Brando stał się symbolem buntu i reprezentantem „luki pokoleniowej” lat 50. XX wieku. Jego ikoniczny wygląd i charyzma, zwłaszcza w roli Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” z 1953 roku, ugruntowały jego pozycję jako ikony popkultury. Ten wizerunek buntownika i outsidera towarzyszył mu przez część jego kariery, wpływając na postrzeganie jego postaci i jego samego przez publiczność.

Rodzina i życie prywatne Marlona Brando

Relacje rodzinne

Marlon Brando Jr. wychowywał się w rodzinie, w której ojciec był handlowcem, a matka aktorką teatralną. Częsta nieobecność matki miała znaczący wpływ na młodego Marlona, który silnie przywiązał się do rodzinnej gospodyni. Jej odejście pozostawiło u niego trwałe poczucie porzucenia, co kształtowało jego późniejsze życie i relacje. Miał dwie starsze siostry, Jocelyn, która również podążyła ścieżką aktorską, oraz Frances. Jego kuzynem był znany dokumentalista D. A. Pennebaker, co świadczy o artystycznych korzeniach rodziny.

Małżeństwa i związki

Marlon Brando był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Anna Kashfi. Kolejną żoną była Movita Castaneda. Trzecią i ostatnią żoną Brando była Tarita Teriipaiia, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty”. Te związki, choć formalne, często charakteryzowały się złożonością i problemami, odzwierciedlającymi jego trudną naturę.

Potomstwo

Aktor był ojcem licznego potomstwa, mając jedenaścioro dzieci. Wśród nich szczególnie głośno było o Christianie i Cheyenne, których tragiczne losy przyciągnęły uwagę mediów. Te osobiste dramaty stanowiły mroczną stronę życia prywatnego Marlona Brando, często przyćmiewając jego sukcesy zawodowe.

Przyjaźnie

Jedną z najważniejszych i najdłuższych przyjaźni w życiu Marlona Brando była ta z Wallym Coxem. Poznali się w 1930 roku w Evanston i utrzymywali bliską relację aż do śmierci Coxa w 1973 roku. Ta przyjaźń stanowiła ważny filar emocjonalny w życiu aktora, kontrastując z jego często skomplikowanymi relacjami rodzinnymi i miłosnymi.

Kariera zawodowa Marlona Brando

Kluczowy fakt: Marlon Brando zrewolucjonizował aktorstwo filmowe, wprowadzając naturalizm i tzw. „Metodę”.

Edukacja aktorska i rozwój metody

W latach 40. Marlon Brando studiował aktorstwo w Nowym Jorku pod okiem Stelli Adler, od której przejął zasady systemu Stanisławskiego. Adler często wspominała jego niezwykły instynkt aktorski. Przykładem tego jest anegdota, gdy kazała klasie udawać kurczaki, na które zaraz spadnie bomba atomowa. Brando jako jedyny pozostał spokojny, uzasadniając, że jako kurczak nie ma pojęcia o istnieniu bomby. Ta umiejętność wcielania się w postać i rozumienia jej perspektywy stała się fundamentem jego późniejszej rewolucji w aktorstwie.

Debiut sceniczny i przełom na Broadwayu

Swoją karierę sceniczną Marlon Brando rozpoczął na nowojorskiej scenie w 1944 roku, debiutując w dramacie „I Remember Mama”. Jednak prawdziwy przełom nastąpił w 1947 roku, gdy wcielił się w rolę Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem”. Ta kreacja przyniosła mu status gwiazdy i zrewolucjonizowała styl aktorstwa w Hollywood, wprowadzając do kin naturalizm i tzw. „Metodę”. Rola ta stała się punktem zwrotnym w jego karierze i na zawsze zapisała się w historii teatru i filmu.

Debiut filmowy i pierwsze sukcesy

Na wielkim ekranie Marlon Brando pojawił się po raz pierwszy w 1950 roku w filmie „The Men”, gdzie zagrał sparaliżowanego weterana wojennego. Aby jak najlepiej przygotować się do tej roli, spędził miesiąc w łóżku w szpitalu dla weteranów, co świadczy o jego zaangażowaniu i dążeniu do autentyzmu. Kolejne lata przyniosły mu kolejne znaczące role, umacniając jego pozycję jako jednego z najważniejszych aktorów swojego pokolenia.

Reżyserskie próby

Marlon Brando spróbował swoich sił również po drugiej stronie kamery, podejmując się reżyserii westernu „Dwa oblicza zemsty” (One-Eyed Jacks) w 1961 roku. Był to ambitny projekt, który pokazał jego wszechstronność, choć nie powtórzył już tego doświadczenia w tak znaczący sposób.

Powrót i ikoniczne role w latach 70.

Po okresie, w którym jego kariera nieco zwolniła, Marlon Brando zaliczył spektakularny powrót w latach 70. XX wieku. Rolą Vito Corleone w epickim filmie „Ojciec chrzestny” (1972) udowodnił swój niezmiennie wielki talent, zdobywając kolejnego Oscara. W tym samym roku zagrał w głośnym i kontrowersyjnym filmie „Ostatnie tango w Paryżu”, który wywołał szeroką dyskusję i ugruntował jego reputację jako aktora podejmującego się odważnych i złożonych ról. Te kreacje na nowo potwierdziły jego status jako legendy kina.

Późniejsze lata kariery

Kariera Marlona Brando trwała do ostatnich lat jego życia. Do jego późniejszych, znaczących ról należą występy w filmach takich jak „Wyspa doktora Moreau” z 1996 roku oraz „Rozgrywka” z 2001 roku. Te produkcje, choć różnorodne pod względem gatunku i jakości, stanowiły domknięcie bogatej i wielowymiarowej ścieżki kariery aktorskiej, która na zawsze zmieniła oblicze kinematografii.

Osiągnięcia i nagrody Marlona Brando

Nagrody Akademii (Oscary)

Marlon Brando jest laureatem dwóch prestiżowych statuetek Oscara. Pierwszą nagrodę Akademii zdobył w 1954 roku za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach”. Drugiego Oscara otrzymał w 1972 roku za niezapomnianą kreację Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”. Te nagrody są potwierdzeniem jego wybitnego talentu i miejsca w historii kina.

Inne prestiżowe nagrody

Dorobek nagród Marlona Brando obejmuje również dwa Złote Globy. Ponadto, otrzymał nagrodę festiwalu w Cannes dla najlepszego aktora oraz trzy brytyjskie nagrody BAFTA. W 1979 roku zdobył również nagrodę Emmy za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations”, co świadczy o jego wszechstronności i uznaniu w różnych formach artystycznych.

Nominacje i rozpoznanie

Marlon Brando był nominowany do nagrody Akademii łącznie osiem razy, co podkreśla jego stałą obecność w czołówce amerykańskiego kina przez wiele lat. Nominacje te obejmowały tak różnorodne role, jak te w filmach: „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” czy „Sucha biała pora”. Ta różnorodność nominacji świadczy o jego zdolności do wcielania się w szerokie spektrum postaci i konsekwentnego dostarczania wybitnych kreacji aktorskich.

Tabela nagród i nominacji

Działalność społeczna i osobowość Marlona Brando

Aktywizm i zaangażowanie społeczne

Marlon Brando był nie tylko wybitnym aktorem, ale również aktywnym działaczem na rzecz praw obywatelskich i praw rdzennych Amerykanów. Świadomie wykorzystywał swoją ogromną popularność, aby zwracać uwagę na problemy społeczne i niesprawiedliwość, co było rzadkością wśród ówczesnych gwiazd Hollywood. Jego zaangażowanie wykraczało poza sferę artystyczną, czyniąc go postacią o znaczącym wpływie społecznym.

Wykorzystanie sławy dla celów społecznych

W 1973 roku, po wygranej nagrodzie Oscara za rolę w „Ojcu chrzestnym”, Marlon Brando odmówił przyjęcia statuetki. Zamiast niego na scenie pojawiła się aktywistka Sacheen Littlefeather, która w jego imieniu wygłosiła protest przeciwko dyskryminującemu przedstawianiu Indian w filmach. Ten symboliczny gest podkreślił jego determinację w walce o sprawiedliwość i równość, wykorzystując największą scenę świata do przekazania ważnego przesłania.

Filantropia i protesty

Działalność Marlona Brando na rzecz spraw mniejszości i rdzennych mieszkańców była integralną częścią jego życia. Jego protest na gali Oscarów jest jednym z najbardziej pamiętnych momentów w historii tej nagrody i pokazuje, jak głęboko był zaangażowany w promowanie równości i sprawiedliwości społecznej. Jego postawa stanowiła inspirację dla wielu i przypominała o odpowiedzialności, jaką powinny nieść osoby publiczne.

Kontrowersje i wyzwania w życiu Marlona Brando

Wyzwania na planie i styl pracy

Marlon Brando był znany ze swojego ekscentrycznego zachowania i bycia „trudnym” we współpracy na planie filmowym. Często odmawiał nauki kwestii na pamięć, preferując korzystanie z tablic z podpowiedziami (cue cards). Twierdził, że czytanie z kart pozwala mu na bardziej naturalną i spontaniczną grę aktorską. Chociaż jego metody były niekonwencjonalne, często przynosiły znakomite rezultaty, choć nierzadko stawiały w trudnej sytuacji reżyserów i współpracowników.

Kontrowersyjne wypowiedzi

Aktor nie stronił również od kontrowersyjnych wypowiedzi, które nieraz wywoływały burzę medialną. Jednym z przykładów były jego komentarze dotyczące wpływów żydowskich w Hollywood, które spotkały się z szeroką krytyką. Brando, podobnie jak w przypadku swojej gry aktorskiej, nie bał się wyrażać swoich opinii, nawet jeśli były one niepopularne i prowokacyjne.

Problemy osobiste i prawne

Ostatnie dwie dekady życia Marlona Brando były naznaczone problemami z zaburzeniami nastroju oraz znaczną nadwagą. Dodatkowo, musiał mierzyć się z licznymi procesami sądowymi, związanymi z tragicznymi losami jego dzieci. Te osobiste zmagania i wydarzenia odbijały się na jego wizerunku i życiu prywatnym, często przyćmiewając jego artystyczne osiągnięcia.

Zdrowie i ciekawostki

Kontuzja sportowa

Podczas nauki w akademii wojskowej, Marlon Brando doznał kontuzji kolana podczas gry w futbol amerykański. Ten uraz okazał się na tyle poważny, że podczas komisji lekarskiej został uznany za niezdolnego do służby wojskowej, co stanowiło znaczący zwrot w jego wczesnych latach.

Anomalie w edukacji

Jego edukacja była naznaczona problemami z dyscypliną. Został wydalony z Libertyville High School za złe zachowanie. Podobnie, usunięto go z Shattuck Military Academy za niesubordynację i potajemne wymykanie się do miasta. Te incydenty sugerują wczesne przejawy nonkonformizmu i trudności z podporządkowaniem się autorytetom.

Praca fizyczna

Zanim Marlon Brando osiągnął sławę, podejmował się prac fizycznych. Jedną z nich, wykonywaną w ramach pracy wakacyjnej zaaranżowanej przez ojca, było kopanie rowów. Te doświadczenia z życia codziennego z pewnością wpłynęły na jego późniejsze rozumienie postaci z różnych środowisk społecznych.

Relacje z mentorami

Marlon Brando publicznie dystansował się od Lee Strasberga, twórcy słynnego Actors Studio. Twierdził, że jedynymi prawdziwymi nauczycielami aktorstwa byli dla niego Stella Adler i Elia Kazan. Ta wyraźna preferencja podkreślała jego indywidualne podejście do rzemiosła aktorskiego i wierność swoim mistrzom.

Własna wyspa i ekologia

Aktor był właścicielem polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który zakupił po kręceniu filmu „Bunt na Bounty”. Obecnie na jego wyspie znajduje się luksusowy ekologiczny kurort „The Brando Resort”, który stanowi świadectwo jego długoterminowej wizji i troski o środowisko naturalne. Ta prywatna wyspa jest symbolem jego unikalnego stylu życia i dziedzictwa.

Lista ważniejszych filmów Marlona Brando

• „The Men” (1950)
• „Tramwaj zwany pożądaniem” (1951)
• „Viva Zapata!” (1952)
• „Juliusz Cezar” (1953)
• „Dziki” (1953)
• „Na nabrzeżach” (1954)
• „Sayonara” (1957)
• „Dwa oblicza zemsty” (1961)
• „Bunt na Bounty” (1962)
• „Ojciec chrzestny” (1972)
• „Ostatnie tango w Paryżu” (1973)
• „Superman II” (1980)
• „Wyspa doktora Moreau” (1996)
• „Rozgrywka” (2001)

Dziedzictwo i wpływ na kino

Marlon Brando jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina. Jego kariera, trwająca sześć dekad, wywarła ogromny wpływ na kształtowanie współczesnego aktorstwa filmowego. Jego innowacyjne podejście do ról i wprowadzanie „Metody” otworzyły nowe ścieżki dla przyszłych pokoleń aktorów. Jego wpływ jest widoczny w sposobie, w jaki aktorzy podchodzą do swoich ról, dążąc do głębszego zrozumienia psychologii postaci i wprowadzając naturalizm na ekran.

Podsumowując, Marlon Brando pozostaje postacią ikoniczną, której innowacyjne podejście do aktorstwa i niezapomniane kreacje na zawsze zmieniły oblicze kina. Jego dziedzictwo polega na nieustannym inspirowaniu kolejnych pokoleń artystów do poszukiwania autentyczności i głębi w sztuce.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando