Graceland – historia i styl, czyli buty damskie z ikoną w tle

2

Graceland, ikoniczna posiadłość nieżyjącego już króla rock and rolla, Elvisa Presleya, jest dziś symbolem amerykańskiego dziedzictwa kulturowego i jednym z najczęściej odwiedzanych domów w Stanach Zjednoczonych. Choć sama posiadłość nie posiada wieku w ludzkim rozumieniu, jej budowę ukończono w 1939 roku, co nadaje jej bogatą historię. Graceland jest nierozerwalnie związane z życiem i karierą Elvisa Presleya, a po jego śmierci w 1977 roku stała się symbolem jego spuścizny. Po latach została otwarta dla publiczności, przekształcając się w prężnie działającą atrakcję turystyczną, która corocznie przyciąga setki tysięcy odwiedzających z całego świata. Posiadłość, położona pod adresem 3764 Elvis Presley Boulevard w Memphis, Tennessee, jest dziś rozpoznawalna na całym świecie, a jej status jako Narodowego Pomnika Historycznego od 2006 roku podkreśla jej znaczenie dla amerykańskiej historii i kultury.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na czerwiec 2024 roku, Graceland, jako budynek, ma 85 lat.
• Żona/Mąż: Elvis Presley był żonaty z Priscillą Presley.
• Dzieci: Elvis Presley miał jedną córkę, Lisę Marie Presley, a jego wnuczką jest Riley Keough.
• Zawód: Elvis Presley był piosenkarzem, muzykiem i aktorem.
• Główne osiągnięcie: Graceland jest historyczną rezydencją i obecnie jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych w Stanach Zjednoczonych, będącą symbolem dziedzictwa Elvisa Presleya.

Graceland: Od prywatnej rezydencji do narodowego zabytku

Posiadłość, położona pod adresem 3764 Elvis Presley Boulevard w dzielnicy Whitehaven w Memphis, Tennessee, stanowi integralną część historii rock and rolla. Rezydencja została wzniesiona w 1939 roku w stylu Colonial Revival, a jej architektoniczny projekt stworzyła memphiska firma Furbringer and Ehrman. Od momentu swojego powstania, Graceland stanowiła świadectwo ówczesnych trendów architektonicznych, a późniejsze modyfikacje nadały jej unikalny, niepowtarzalny charakter. Znaczenie posiadłości wykracza poza jej architektoniczną wartość; została wpisana do Krajowego Rejestru Miejsc Historycznych (NRHP) 7 listopada 1991 roku, co było kamieniem milowym, czyniąc ją pierwszym miejscem uznanym za znaczące dla muzyki rockowej. Dalsze uznanie przyszło 27 marca 2006 roku, kiedy ogłoszono ją Narodowym Pomnikiem Historycznym (NHL), co jednoznacznie podkreśla jej kluczową rolę w historii amerykańskiej kultury i muzyki.

Historia własności i rodzina Presleyów

Teren, na którym dziś znajduje się posiadłość, ma historię sięgającą lat wcześniejszych niż jego związki z Elvisem Presleyem. Pierwotnie teren ten należał do Stephena C. Toofa, a nazwa „Graceland” wywodzi się od imienia jego córki, Grace, która odziedziczyła ziemię w 1894 roku. Ta nazwa, niosąca ze sobą echo rodowej tradycji, miała wkrótce stać się symbolem innego, ikonicznego rozdziału w historii tego miejsca. Prawdziwy przełom nastąpił 19 marca 1957 roku, kiedy to **Elvis Presley** zakupił ją za kwotę 102 500 dolarów. Decyzja o zakupie była podyktowana potrzebą znalezienia nowego domu, gdyż jego poprzednia rezydencja przy Audubon Drive stała się uciążliwa dla sąsiadów z powodu nieustannych tłumów fanów. Posiadłość stała się dla Elvisa nie tylko domem, ale także azylem i miejscem, gdzie mógł rozwijać swoją karierę i życie prywatne, z dala od zgiełku i nadmiernego zainteresowania.

Po śmierci Elvisa w 1977 roku, posiadłość odziedziczył jego ojciec, Vernon Presley. Po jego śmierci, pełną właścicielką, po ukończeniu 25. roku życia w 1993 roku, została córka Elvisa, **Lisa Marie Presley**. Jej panowanie nad majątkiem zakończyło się wraz z jej śmiercią w styczniu 2023 roku. Obecnie jedyną powierniczką i właścicielką jest jej najstarsza córka, Riley Keough, która kontynuuje dziedzictwo rodziny Presleyów. Posiadłość jest również miejscem ostatniego spoczynku członków rodziny Presleyów. W malowniczym Ogrodzie Medytacji (Meditation Garden) na terenie posiadłości znajdują się groby: Elvisa Presleya, Gladys Presley (matka), Vernona Presleya (ojciec), Minnie Mae Presley (babka), Benjamina Keough (wnuk) oraz Lisy Marie Presley (córka). To miejsce jest wyrazem głębokiego szacunku dla rodziny i stanowi ważny element pielgrzymek dla fanów na całym świecie.

Architektura i wnętrza rezydencji: Świadectwo stylu Elvisa

Wnętrza rezydencji stanowią fascynujący wgląd w gust i styl życia Elvisa Presleya. Po wejściu do holu, po prawej stronie znajduje się salon, cechujący się 4,6-metrową białą sofą i kominkiem z lustrzaną ścianą. Bezpośrednio sąsiaduje z nim pokój muzyczny, którego elegancję podkreślają witraże z motywem pawia. Te pomieszczenia ukazują zamiłowanie Elvisa do wyrafinowania i przestrzeni, często wzbogaconej o elementy przyciągające uwagę. Jednym z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych pomieszczeń jest słynny „Jungle Room”. Powstał on w połowie lat 60. jako efekt rozbudowy domu i wyróżnia się unikalnym wystrojem, w tym wewnętrznym wodospadem z kamienia polnego. To właśnie to pomieszczenie zyskało dodatkowe znaczenie w 1976 roku, kiedy to służyło jako studio nagraniowe. W jego murach powstały utwory na dwa ostatnie albumy artysty, co czyni je miejscem o szczególnym znaczeniu dla historii jego muzycznej kariery.

Dolna część domu kryje w sobie strefę rozrywki, zaprojektowaną z myślą o relaksie i zabawie. Znajduje się tam pokój telewizyjny, w którym Elvis miał zainstalowane trzy telewizory, pozwalające mu oglądać różne programy jednocześnie. Obok mieści się pokój bilardowy, którego sufit i ściany w 1974 roku zostały wyłożone setkami metrów plisowanej bawełny – rozwiązanie nadające mu niepowtarzalny, przytulny charakter. Te przestrzenie świadczą o jego zamiłowaniu do rozrywki i towarzystwa. Górna kondygnacja, obejmująca sypialnię Elvisa, jego garderobę, łazienkę oraz pokój Lisy Marie, pozostaje jednak zamknięta dla zwiedzających. Decyzja ta jest wyrazem głębokiego szacunku dla prywatności rodziny, a także próbą uniknięcia niewłaściwego zainteresowania miejscami o szczególnym, osobistym znaczeniu, jak na przykład łazienka, w której zmarł artysta.

Graceland jako turystyczna potęga

Decyzja o otwarciu posiadłości dla publiczności zapadła 7 czerwca 1982 roku. Za tym krokiem stała Priscilla Presley, która podjęła ją w celu ratowania majątku przed bankructwem. Roczne utrzymanie posiadłości wynosiło wówczas 500 000 dolarów, co stanowiło znaczące obciążenie finansowe. Udostępnienie domu zwiedzającym okazało się strzałem w dziesiątkę – inwestycja zwróciła się już po miesiącu. Obecnie posiadłość przyciąga ponad 650 000 gości rocznie, stając się jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych w USA. Ta imponująca frekwencja świadczy o niegasnącym zainteresowaniu postacią Elvisa Presleya i jego dziedzictwem. Jest to nie tylko muzeum, ale także symbol amerykańskiego snu i kultury popularnej, który wciąż inspiruje i przyciąga ludzi z całego świata. Odwiedzający mogą nie tylko zwiedzić sam dom, ale także poznać historię Elvisa poprzez liczne ekspozycje i pamiątki związane z jego życiem i karierą, w tym jego kolekcję samochodów oraz samoloty. Obecność tak wielu turystów sprawia, że jest to żywe centrum kultury i historii, a marka Graceland jest rozpoznawalna globalnie.

Warto wiedzieć: Graceland otwarto jako muzeum 7 czerwca 1982 roku, co miało na celu uratowanie majątku przed bankructwem. Decyzja ta okazała się niezwykle trafna, a inwestycja zwróciła się już po miesiącu.

Kontrowersje i próby oszustwa związane z dziedzictwem

Posiadłość, jako obiekt o ogromnej wartości historycznej i finansowej, stała się również obiektem prób oszustwa. We wrześniu 2023 roku firma Naussany Investments & Private Lending LLC zgłosiła roszczenie na kwotę 2,8 mln dolarów, twierdząc, że Lisa Marie zastawiła posiadłość pod pożyczkę. Riley Keough, córka Lisy Marie, natychmiast zareagowała, składając pozew i dowodząc, że dokumenty przedstawione przez firmę zostały sfałszowane. Ta sprawa rzuciła cień na stabilność finansową i prawną posiadłości, podkreślając konieczność ochrony dziedzictwa rodziny Presleyów. Kulminacją tych wydarzeń było aresztowanie Lisę Jeanine Findley w sierpniu 2024 roku. Kobieta próbowała wyłudzić pieniądze od rodziny Presleyów. Jej działania doprowadziły do skazania jej 23 września 2025 roku na 57 miesięcy więzienia. Te incydenty pokazują, jak cenne i zarazem wrażliwe jest dziedzictwo posiadłości, wymagające stałej ochrony przed nieuczciwymi działaniami.

Poza kwestiami prawnymi, posiadłość spotkała się również z krytyką estetyczną. Niektórzy krytycy ostro oceniali wystrój, nazywając go „tandetnym” i porównując wnętrza do domu publicznego ze względu na nadmiar czerwonego weluru i złoceń. Choć te opinie są subiektywne, podkreślają one unikalny, często ekstrawagancki styl, który charakteryzował Elvisa Presleya i jego podejście do aranżacji wnętrz. Wiele z tych elementów, takich jak charakterystyczny design pokoi, czy nawet specyficzne wyposażenie, jak telewizory, czy sposób aranżacji przestrzeni, można interpretować jako odzwierciedlenie epoki i indywidualnych upodobań artysty. Warto zauważyć, że pomimo krytyki, te same elementy stały się integralną częścią legendy posiadłości.

Ciekawostki z posiadłości

Posiadłość otacza charakterystyczny mur z różowego kamienia polnego pochodzącego z Alabamy. Mur ten, przez dziesięciolecia, stał się płótnem dla tysięcy podpisów i wiadomości od fanów odwiedzających to miejsce. Jest to żywy pomnik oddania i miłości fanów do Elvisa Presleya, stale aktualizowany przez kolejne pokolenia wielbicieli. Wśród tych napisów można znaleźć nie tylko imiona, ale także daty wizyt i krótkie dedykacje, tworząc unikalną galerię hołdu. Ostatnie chwile Elvisa Presleya związane są z posiadłością. W godzinach porannych 16 sierpnia 1977 roku, w dniu swojej śmierci, artysta grał w racquetballa ze swoją dziewczyną Ginger Alden oraz kuzynem Billym Smithem. Następnie, według relacji, zasiadł do pianina, by zagrać utwór „Blue Eyes Crying in the Rain” lub „Unchained Melody”. Te momenty, choć tragiczne, są głęboko wpisane w historię posiadłości, czyniąc je miejscem nie tylko pamiątkowym, ale i symbolicznym.

Charakterystyczna, kuta z żelaza brama wejściowa, zaprojektowana przez Abe Sauera, jest kolejnym rozpoznawalnym elementem posiadłości. Przedstawia ona nuty na pięciolinii oraz dwie lustrzane sylwetki Elvisa grającego na gitarze, co stanowi bezpośrednie nawiązanie do jego muzycznej pasji i dziedzictwa. Jest to symboliczne otwarcie na świat muzyki, który posiadłość reprezentuje. Wśród licznych artefaktów i elementów wyposażenia, na uwagę zasługuje również uszkodzony stół bilardowy znajdujący się w piwnicy. Na jego zielonym suknie do dziś widoczne jest rozdarcie, które spowodował jeden z przyjaciół Elvisa podczas nieudanej próby wykonania triku technicznego. Jest to drobny, lecz sugestywny detal, który dodaje autentyczności i ludzkiego wymiaru historii tej niezwykłej posiadłości. Nawet takie niedoskonałości, jak to rozdarcie, wpisują się w legendę posiadłości, czyniąc ją miejscem pełnym historii i anegdot. Podobnie jak inne elementy wyposażenia, od mebli po sprzęt tv, stół ten jest świadkiem minionych chwil i rozmów. Nawet kontrowersyjne elementy wystroju, jak te w Jungle Room, czy krytyka estetyczna, stanowią część tej fascynującej historii, podobnie jak fakt, że FBI nie miało wglądu do wszystkich prywatnych przestrzeni. To wszystko składa się na obraz posiadłości jako miejsca z bogatą i wielowymiarową historią, odzwierciedloną w każdym zakamarku, od salonu po ogrody.

Posiadłość, jako obiekt o znaczeniu historycznym i kulturowym, stanowi nie tylko świadectwo życia Elvisa Presleya, ale także kluczowy element dziedzictwa muzyki rock and rolla. Jej status jako Narodowego Pomnika Historycznego podkreśla jej niezaprzeczalną rolę w historii Stanów Zjednoczonych. Graceland trwa jako żywe muzeum, oferując odwiedzającym niezapomniane doświadczenie zanurzenia w świecie Elvisa Presleya i jego niezapomnianego dziedzictwa.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Graceland