Sir Edmund Hillary, nowozelandzki alpinista, badacz i filantrop, który na zawsze zapisał się w historii ludzkości jako jeden z pierwszych ludzi, którzy stanęli na szczycie Mount Everestu, był postacią o niezwykłym życiorysie. Urodzony 20 lipca 1919 roku w Auckland, przez całe życie kierował się duchem przygody i głębokim zaangażowaniem społecznym. Na styczeń 2008 roku, w którym zmarł w wieku 88 lat, Hillary miał za sobą drogę od nieśmiałego chłopca do globalnej ikony. Jego osiągnięcie z 1953 roku, dokonane wraz z Tenzingiem Norgayem, nie tylko otworzyło nowy rozdział w historii alpinizmu, ale również stało się symbolem ludzkiej wytrwałości. Jego życie, naznaczone sukcesami, ale i osobistymi tragediami, jest dowodem na to, jak wielki wpływ może mieć jeden człowiek na świat.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na styczeń 2008 roku miał 88 lat.
- Żona/Mąż: Miał dwie żony: Louise Mary Rose (zm. 1975) i June Mulgrew (od 1989).
- Dzieci: Miał troje dzieci: Peter, Sarah i jedno imię nieznane.
- Zawód: Alpinista, badacz, filantrop, pszczelarz, dyplomata.
- Główne osiągnięcie: Pierwsze potwierdzone zdobycie szczytu Mount Everestu (1953).
Kim był Sir Edmund Hillary? Podstawowe informacje biograficzne
Edmund Percival Hillary urodził się 20 lipca 1919 roku w Auckland w Nowej Zelandii, a zmarł 11 stycznia 2008 roku, również w Auckland, w wieku 88 lat. Jako nastolatek borykał się z nieśmiałością i był niższy od rówieśników, jednak w okresie dojrzewania osiągnął imponujący wzrost 188 cm, a treningi boksu pomogły mu nabrać pewności siebie. Edukację podstawową ukończył w Tuakau Primary School, a następnie uczęszczał do Auckland Grammar School, pokonując codziennie długą trasę pociągiem i rowerem. Mimo podjęcia studiów matematyczno-przyrodniczych na Auckland University College, po dwóch latach „wybitnie nieudanych studiów” w 1938 roku porzucił formalną edukację, kierując się ku innym pasjom.
Rodzina i życie prywatne Sir Edmunda Hillary’ego
Rodzice Sir Edmunda Hillary’ego, Percival Augustus „Percy” Hillary i Gertrude z domu Clark, wychowali go w duchu pracowitości i otwartości na świat. Ojciec, Percival, był weteranem spod Gallipoli i dziennikarzem, a matka, Gertrude, zajmowała się hodowlą i sprzedażą matek pszczelich. W 1953 roku Edmund Hillary poślubił Louise Mary Rose, z którą doczekał się trojga dzieci: Petera, Sarah oraz trzeciego potomka, którego imię i data urodzenia nie zostały odnotowane w dostępnych faktach. Małżeństwo zakończyło się tragicznie w 1975 roku, gdy Louise zginęła w katastrofie lotniczej, co stanowiło bolesny cios dla alpinisty. W 1989 roku Hillary zawarł drugie małżeństwo z June Mulgrew, która pozostała jego wierną towarzyszką aż do jego śmierci w 2008 roku. Ważnym elementem jego formacji życiowej było dołączenie w 1938 roku do ruchu „Radiant Living” Herberta Sutcliffe’a, który wywarł znaczący wpływ na jego rozwój, ucząc go pewności siebie w przemawianiu i wolnego myślenia.
Kariera zawodowa i służba wojskowa Sir Edmunda Hillary’ego
Przed wybuchem II wojny światowej oraz pomiędzy swoimi pionierskimi wyprawami, Sir Edmund Hillary z powodzeniem pracował jako pszczelarz. Razem z ojcem i bratem opiekował się imponującą liczbą 1600 uli, codziennie przyjmując od 12 do 100 użądleń. Pszczelarstwo pozwalało mu na zarobek latem, co z kolei umożliwiało mu realizowanie swojej pasji do wspinaczki zimą. Podczas II wojny światowej, w latach 1943–1945, Hillary służył w Królewskich Nowozelandzkich Siłach Powietrznych (RNZAF). Pełnił funkcję nawigatora w dywizjonach nr 6 i nr 5, latając na łodziach latających Catalina. Niestety, jego aktywna służba została przerwana w 1945 roku, gdy podczas stacjonowania na Fidżi i Wyspach Salomona doznał poważnych poparzeń w wyniku wypadku. Po zakończeniu kariery wojskowej i alpinistycznej, Sir Edmund Hillary podjął się również kariery dyplomatycznej. W latach 1985–1988 pełnił funkcję Wysokiego Komisarza Nowej Zelandii w Indiach i Bangladeszu, będąc jednocześnie ambasadorem w Nepalu, co pozwoliło mu na dalsze wspieranie regionu, który stał się dla niego tak ważny.
Wielkie ekspedycje i osiągnięcia Sir Edmunda Hillary’ego
Początki pasji Sir Edmunda Hillary’ego do wspinaczki sięgają 16. roku życia, kiedy to w 1935 roku szkolna wycieczka na Mount Ruapehu wzbudziła w nim zamiłowanie do wędrówek i pragnienie odkrywania świata. Jego pierwszy znaczący sukces wspinaczkowy miał miejsce w 1939 roku, kiedy zdobył Mount Ollivier w Alpach Południowych, co stanowiło ważny krok na drodze do jego światowej sławy. Przełomowym momentem w karierze Hillary’ego było jego uczestnictwo w dziewiątej brytyjskiej wyprawie na Mount Everest, pod dowództwem Johna Hunta. 29 maja 1953 roku, o godzinie 11:30, wraz z Tenzingiem Norgayem, stanął na szczycie najwyższej góry świata. Spędzili tam około 15 minut, robiąc zdjęcia i zostawiając dary, w tym krzyż i czekoladki. Po zejściu ze szczytu, Hillary wypowiedział legendarne zdanie do swojego przyjaciela George’a Lowe’a: „Well, George, we knocked the bastard off” (Cóż, George, załatwiliśmy drania). Kolejnym kamieniem milowym w jego karierze odkrywcy była wyprawa na Biegun Południowy w 1958 roku, w ramach Commonwealth Trans-Antarctic Expedition, gdzie dotarł lądem. Po późniejszym dotarciu na biegun północny, Sir Edmund Hillary stał się pierwszym człowiekiem w historii, który stanął na obu biegunach Ziemi oraz na szczycie Mount Everestu, osiągając tzw. „Trzy Bieguny”. Jego wyczyn został doceniony i umieszczony na pięciodolarowym banknocie w Nowej Zelandii.
Kluczowe daty w karierze ekspedycyjnej Sir Edmunda Hillary’ego
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1939 | Zdobycie Mount Ollivier |
| 1953 | Zdobycie Mount Everestu wraz z Tenzingiem Norgayem |
| 1958 | Dotarcie do Bieguna Południowego |
Nagrody i wyróżnienia Sir Edmunda Hillary’ego
Po spektakularnym powrocie z wyprawy na Mount Everest w 1953 roku, Sir Edmund Hillary został uhonorowany tytułem szlacheckim, mianowany Rycerzem Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego (KBE). W 1995 roku otrzymał jedno z najwyższych brytyjskich odznaczeń – Order Podwiązki (KG), co podkreślało jego wyjątkowe zasługi. Magazyn „Time” docenił jego wkład w historię eksploracji, umieszczając go na prestiżowej liście 100 najbardziej wpływowych ludzi XX wieku. Pośmiertne uznanie przyszło w 2008 roku, kiedy to po śmierci otrzymał rzadki przywilej państwowego pogrzebu w Nowej Zelandii, co było wyrazem jego statusu bohatera narodowego. W Polsce został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego za wybitne zasługi dla światowego himalaizmu i działalność charytatywną.
Najważniejsze nagrody i odznaczenia Sir Edmunda Hillary’ego
- Rycerz Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (KBE) – po 1953 roku
- Order Podwiązki (KG) – 1995 rok
- Lista 100 najbardziej wpływowych ludzi XX wieku wg „Time”
- Państwowy pogrzeb w Nowej Zelandii – pośmiertnie, 2008 rok
- Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej – przyznany przez prezydenta RP
Działalność filantropijna i osobowość Sir Edmunda Hillary’ego
W 1960 roku Sir Edmund Hillary założył fundację Himalayan Trust, której głównym celem była pomoc ludowi Szerpów zamieszkującemu tereny Nepalu. Dzięki jego determinacji i zaangażowaniu, w regionie tym wybudowano liczne szkoły i szpitale, co znacząco poprawiło warunki życia lokalnej społeczności. Poświęcił on dekady swojego życia na rzecz poprawy bytu mieszkańców Nepalu, zdobywając w zamian ich ogromny szacunek i miłość. Charakterystyczną cechą jego osobowości była skromność, nawet w obliczu największych sukcesów. Podczas pobytu na wierzchołku Everestu, Hillary odmówił zrobienia sobie zdjęcia, przez co jedyne fotografie ze szczytu przedstawiają Tenzinga Norgaya. Jego poglądy filozoficzne, związane z ruchem „Radiant Living”, kształtowały jego postawę, promując pewność siebie i wolne myślenie. Nawet podczas służby wojskowej jego pacyfistyczne przekonania rodziły wewnętrzne rozterki.
Ciekawostki z życia Sir Edmunda Hillary’ego
Rankiem 29 maja 1953 roku, w dniu decydującego ataku szczytowego na Everest, Sir Edmund Hillary stanął przed nieoczekiwanym problemem – jego buty zamarzły na kość przed namiotem. Musiał poświęcić dwie godziny na ich rozmrażanie nad kuchenką, co stanowiło dodatkowe wyzwanie przed kluczowym podejściem. Podczas ostatecznego etapu wspinaczki na Everest, Hillary i Tenzing Norgay nieśli plecaki o wadze około 14 kg każdy, co na tak ekstremalnej wysokości było ogromnym wysiłkiem. Pamięć o jego osiągnięciach została utrwalona w nazwie 12-metrowej formacji skalnej tuż pod szczytem Everestu – Hillary Step. Nazwa ta upamiętnia moment, gdy pokonał tę trudną przeszkodę, wciskając się w szczelinę między skałą a lodem. Ze względu na swoje przekonania religijne i filozoficzne, związane z ruchem Radiant Living, Hillary początkowo wahał się przed wstąpieniem do wojska, określając się jako osoba dręczona przez sumienie religijne. Jego podróże nie ograniczały się tylko do Himalajów i Antarktydy; jego życie to historia nieustannego dążenia do odkrywania i pomagania innym.
Sir Edmund Hillary, pierwszy człowiek, który stanął na Mount Everest, pozostawił po sobie dziedzictwo nie tylko w świecie alpinizmu, ale także w dziedzinie filantropii. Jego niezłomna determinacja, odwaga w obliczu największych wyzwań i głębokie zaangażowanie w pomoc potrzebującym sprawiają, że jego postać na zawsze pozostanie inspiracją dla przyszłych pokoleń. Jego życie to dowód na to, że ludzki duch może osiągnąć szczyty, zarówno te geograficzne, jak i moralne.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kto był pierwszym człowiekiem na Mount Everest?
Pierwszym człowiekiem, który zdobył szczyt Mount Everest, był Sir Edmund Hillary. Był on nowozelandzkim alpinistą i odkrywcą.
Co odkrył Edmund Hillary?
Edmund Hillary, wraz z Szerpą Tenzingiem Norgayem, jako pierwszy człowiek zdobył Mount Everest. Ich osiągnięcie miało miejsce 29 maja 1953 roku.
Kto pierwszy stanął na Evereście?
Pierwszymi ludźmi, którzy stanęli na szczycie Mount Everest, byli Sir Edmund Hillary i Tenzing Norgay. Dokonali tego historycznego wejścia 29 maja 1953 roku.
Ile osób było na Mount Everest?
Na Mount Everest wspięło się do tej pory wiele tysięcy osób. Dokładna liczba stale rośnie wraz z kolejnymi sezonami wspinaczkowymi.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Edmund_Hillary
