Cecil Rhodes: Kim był Cecil John Rhodes?

2

Cecil John Rhodes (urodzony 5 lipca 1853 roku) był brytyjskim przedsiębiorcą i politykiem, który odegrał kluczową rolę w kształtowaniu Afryki Południowej na przełomie XIX i XX wieku. Obecnie ma 171 lat. Jego życie prywatne było skromne; nie założył rodziny ani nie miał dzieci. Jako gorący zwolennik ekspansji Imperium Brytyjskiego, swoje ambicje realizował poprzez potężne przedsięwzięcia finansowe i polityczne, w tym założenie De Beers Consolidated Mines i British South Africa Company. Jego testament ufundował prestiżowe stypendia Rhodes Scholarship, jednak postać Cecila Rhodesa do dziś budzi kontrowersje ze względu na jego imperialistyczne poglądy i rasistowskie działania.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 171 lat (na lipiec 2024)
• Żona/Mąż: Brak
• Dzieci: Brak
• Zawód: Przedsiębiorca, polityk
• Główne osiągnięcie: Stworzenie światowego monopolu na rynku diamentów poprzez De Beers Consolidated Mines oraz ufundowanie Rhodes Scholarship

Podstawowe informacje o Cecilu Rhodesie

Dane biograficzne

Cecil John Rhodes urodził się 5 lipca 1853 roku w Netteswell House w Bishop’s Stortford w Anglii. Jego życie zakończyło się przedwcześnie, 26 marca 1902 roku, w wieku 48 lat, w Muizenberg w Kolonii Przylądkowej (obecnie RPA). Przyczyną śmierci były problemy kardiologiczne. Zgodnie ze swoją wolą, został pochowany w Malindidzimu, w Parku Narodowym Matobo w Zimbabwe, miejscu, które sam wybrał.

Wykształcenie

Rhodes studiował w Oriel College na Uniwersytecie Oksfordzkim, choć jego edukacja była przerywana częstymi wyjazdami do Afryki ze względów zdrowotnych i biznesowych. To połączenie doświadczeń akademickich i praktycznych na afrykańskim kontynencie ukształtowało jego unikalną wizję świata i rozwoju.

Życie prywatne i rodzinne Cecila Rhodesa

Pochodzenie i rodzina

Cecil John Rhodes był synem wielebnego Francisa Williama Rhodesa i Louisy Peacock. Był szóstym z siedmiorga dzieci. W jego wczesnym życiu dużą rolę odegrała jego ciotka i matka chrzestna, Sophia, która finansowała jego pierwsze podróże do Afryki.

Relacje rodzinne

Relacje Cecila z ojcem były chłodne. Ojciec kwestionował marzenia syna, co mogło przyczynić się do jego niezależności i determinacji w realizacji własnych, śmiałych wizji.

Kariera polityczna i działalność państwowa Cecila Rhodesa

Droga do polityki

W 1881 roku, w wieku 27 lat, Rhodes wszedł do Parlamentu Przylądkowego, reprezentując okręg Barkly West. Jego działalność polityczna była ściśle powiązana z realizacją jego imperialnej wizji i umacnianiem pozycji Imperium Brytyjskiego w Afryce Południowej.

Premier Kolonii Przylądkowej

Cecil Rhodes pełnił funkcję 7. premiera Kolonii Przylądkowej od 17 lipca 1890 do 12 stycznia 1896 roku. Jako premier, miał znaczący wpływ na kształtowanie polityki i prawa w kolonii, realizując swoje imperialne ambicje.

Działalność ustawodawcza przeciwko czarnoskórym

Jako premier, Cecil Rhodes wprowadził szereg ustaw, które miały negatywne skutki dla rdzennej ludności Afryki Południowej. Glen Grey Act służył wywłaszczaniu Afrykanów z ziemi, a Franchise and Ballot Act znacząco podniósł wymogi majątkowe dla głosujących, ograniczając udział czarnoskórych obywateli w życiu politycznym.

Upadek polityczny

Kariera polityczna Rhodesa zakończyła się w 1896 roku po katastrofalnym rajdzie Jamesona (Jameson Raid) na Transwal. Ten nieautoryzowany atak, wspierany przez ludzi Rhodesa, wywołał międzynarodowe oburzenie i doprowadził do jego dymisji.

Wizja imperialna – projekt „Cape to Cairo Red Line”

Jedną z najbardziej ambitnych wizji Cecila Rhodesa był projekt „Cape to Cairo Red Line” – linia kolejowa, która miała połączyć Kapsztad z Kairem, tworząc potężne, zintegrowane terytorium pod kontrolą Imperium Brytyjskiego. Projekt ten symbolizował jego głębokie zaangażowanie w ekspansję brytyjskich wpływów.

Majątek i działalność finansowa Cecila Rhodesa

Kluczowe przedsięwzięcia biznesowe

Cecil Rhodes był architektem jednego z największych monopolów w historii. W marcu 1888 roku założył De Beers Consolidated Mines, która skonsolidowała liczne kopalnie diamentów. Do 1890 roku kontrolował niemal 100% światowego rynku diamentów, co uczyniło go jednym z najbogatszych ludzi swoich czasów. Poza przemysłem diamentowym, założył British South Africa Company, która doprowadziła do powstania terytorium Rodezji. W 1892 roku sfinansował Pioneer Fruit Growing Company, kładąc fundamenty pod nowoczesny przemysł eksportu owoców w Afryce Południowej.

Dziedzictwo i filantropia Cecila Rhodesa

Stypendium Rhodesa

Jednym z najbardziej trwałych elementów dziedzictwa Cecila Rhodesa jest ufundowanie Rhodes Scholarship w jego testamencie. Jest to najstarsze na świecie międzynarodowe stypendium dla absolwentów, umożliwiające studiowanie na Uniwersytecie Oksfordzkim. Stypendium to do dziś cieszy się prestiżem i stanowi ważny element międzynarodowej wymiany akademickiej.

Inspiracje i wpływ ideowy

Rhodes był pod ogromnym wpływem wykładów Johna Ruskina, który głosił ideę, że Brytyjczycy mają obowiązek rządzić światem jako „niosący światło cywilizacji”. To ukształtowało imperialistyczne poglądy Rhodesa i jego poczucie misji.

Warto wiedzieć: Rhodes marzył o założeniu tajnego stowarzyszenia, które miałoby na celu szerzenie brytyjskich wpływów na całym świecie.

Kontrowersje i skandale związane z Cecilem Rhodesem

Współczesne protesty i ruch „Rhodes Must Fall”

Postać Cecila Rhodesa stała się centralnym punktem współczesnych protestów antyrasistowskich. Jego pomniki, szczególnie na kampusach uniwersyteckich, stały się obiektem sprzeciwu. Ruch „Rhodes Must Fall” doprowadził do usuwania jego pomników ze względu na jego kolonialną i rasistowską przeszłość.

Fałszowanie historii

Krytycy zarzucają Cecilemu Rhodesowi promowanie fałszywych teorii historycznych, na przykład przekonanie o europejskim pochodzeniu budowniczych Wielkiego Zimbabwe. Takie poglądy służyły legitymizacji brytyjskiej dominacji i umniejszaniu osiągnięć afrykańskich kultur.

Afera z księżną Radziwiłł

Pod koniec życia Cecil Rhodes był uwikłany w skandal z księżną Katarzyną Radziwiłł, która fałszowała weksle na jego nazwisko, co naraziło go na straty finansowe i ujmę na reputacji.

Zdrowie Cecila Rhodesa

Problemy kardiologiczne

Problemy kardiologiczne towarzyszyły Rhodesowi przez całe życie, przyczyniając się do jego przedwczesnej śmierci. Już w wieku 19 lat przeszedł pierwszy atak serca, który wyłączył go z pracy na osiem miesięcy.

Przyczyna wyjazdu do Afryki

Pierwszy wyjazd Cecila Rhodesa do Afryki w 1870 roku był spowodowany podejrzeniem gruźlicy. Lekarze wierzyli, że suchy klimat Afryki uratuje mu życie. Ten wyjazd okazał się punktem zwrotnym, otwierając mu drogę do kariery w Afryce Południowej.

Ciekawostki i podsumowanie kluczowych faktów

Wybrane ciekawostki

• Masoneria: Został wolnomularzem w 1877 roku w Apollo University Lodge w Oksfordzie i pozostał członkiem aż do śmierci.
• Tajne stowarzyszenie: Rhodes marzył o założeniu tajnego stowarzyszenia w celu szerzenia brytyjskich wpływów na świecie.
• Nazwa państwa: Terytorium Rodezji (dzisiejsze Zimbabwe i Zambia) zostało oficjalnie nazwane na jego cześć w 1895 roku.

Chronologia życia i kariery

• 1853: Narodziny Cecila Johna Rhodesa w Anglii.
• 1870: Pierwszy wyjazd do Afryki Południowej ze względów zdrowotnych.
• 1881: Wejście do Parlamentu Przylądkowego.
• 1888: Założenie De Beers Consolidated Mines.
• 1890–1896: Pełnienie funkcji premiera Kolonii Przylądkowej.
• 1896: Dymisja ze stanowiska premiera po rajdzie Jamesona.
• 1902: Śmierć w Kolonii Przylądkowej.

Główne osiągnięcia i inicjatywy

Cecil John Rhodes pozostaje postacią złożoną – jego wizjonerstwo biznesowe i filantropijne, przejawiające się w stworzeniu potęgi De Beers i fundacji stypendiów Rhodes Scholarship, kontrastuje z jego bezkompromisowym imperializmem i rasistowskimi poglądami. Jego działalność miała głęboki i trwały wpływ na kształt Afryki Południowej, a jego dziedzictwo nadal budzi dyskusje, przypominając o złożoności historii i wpływie jednostek na losy narodów.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Cecil_Rhodes