Alfred Hitchcock, powszechnie znany jako „Mistrz Napięcia” (Master of Suspense), był brytyjskim reżyserem, scenarzystą i producentem filmowym, który na stałe zapisał się w historii kina dzięki swoim innowacyjnym thrillerom i horrorom. Urodzony 13 sierpnia 1899 roku, na początku maja 2024 roku miałby 124 lata. Jego życie i kariera były nierozerwalnie związane z żoną Almą Reville, która pełniła rolę jego najbliższej współpracowniczki i scenarzystki przez blisko pięć dekad wspólnej pracy. Zanim zdobył międzynarodową sławę, jego twórczość na zawsze odmieniła oblicze gatunku filmowego.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na początku maja 2024 roku miałby 124 lata.
- Żona/Mąż: Alma Reville
- Dzieci: Pat Hitchcock
- Zawód: Reżyser, scenarzysta, producent filmowy
- Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z największych twórców kina w historii, pionier gatunku thrillerów i horrorów, „Mistrz Napięcia”.
Podstawowe informacje o Alfredzie Hitchcocku
Alfred Joseph Hitchcock przyszedł na świat 13 sierpnia 1899 roku w Leytonstone, w Wielkiej Brytanii. Przez większość swojego życia związany był z Wielką Brytanią, jednak w 1955 roku przyjął obywatelstwo amerykańskie. Swoją karierę filmową kontynuował aż do śmierci, która nastąpiła 29 kwietnia 1980 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat. Za swoje niezwykłe umiejętności w budowaniu napięcia i wciąganiu widza w intrygujące historie, zyskał światową sławę jako „Master of Suspense” – Mistrz Kryminału lub Napięcia.
Dopiero pod koniec życia, w grudniu 1979 roku, na cztery miesiące przed śmiercią, otrzymał tytuł szlachecki (KBE) od królowej Elżbiety II, stając się Sir Alfredem Hitchcockiem. Ten zaszczyt był ukoronowaniem jego długiej i niezwykle wpływowej kariery w przemyśle filmowym.
Rodzina i życie prywatne Alfreda Hitchcocka
Rodzice i pochodzenie
Alfred Hitchcock był synem Williama Edgara Hitchcocka i Emmy Jane Whelan. Oboje rodzice wyznawali rzymskokatolicyzm i posiadali korzenie angielskie i irlandzkie. To surowe, religijne wychowanie wywarło znaczący wpływ na kształtowanie się osobowości młodego Alfreda.
Dzieciństwo i wychowanie
Wychowywał się w atmosferze silnej dyscypliny, co kształtowało jego postrzeganie świata i relacji międzyludzkich. Surowe wychowanie miało niebagatelny wpływ na jego wrażliwość i sposób postrzegania ludzkiej psychiki, co później znalazło wyraz w jego dziełach.
Małżeństwo i współpraca z Almą Reville
W 1926 roku Alfred Hitchcock poślubił Almę Reville, która okazała się jego najbliższą wspólniczką, scenarzystką i doradczynią przez całą jego karierę. Ich wzajemne wsparcie i kreatywny dialog trwały nieprzerwanie aż do śmierci Hitchcocka w 1980 roku. Alma odegrała kluczową rolę w rozwoju jego wizji artystycznej i kształtowaniu jego filmów.
Potomstwo
Owocem małżeństwa Alfreda Hitchcocka i Almy Reville była jedna córka:
- Pat Hitchcock (urodzona w 1928 roku)
Podążając śladami ojca, Pat również związała się z przemysłem filmowym. Wystąpiła w kilku jego produkcjach, co świadczy o rodzinnym zamiłowaniu do sztuki filmowej.
Kariera zawodowa Alfreda Hitchcocka
Początki w branży filmowej
Kariera Alfreda Hitchcocka w przemyśle filmowym rozpoczęła się w 1919 roku od projektowania plansz z napisami (title cards) dla wytwórni Famous Players-Lasky. Był to początek jego długiej i bogatej podróży przez świat kina.
Debiut reżyserski i wczesne sukcesy
Jego pierwszym samodzielnym dziełem reżyserskim był niemy film „The Pleasure Garden” z 1925 roku. Jednak za jego pierwszy prawdziwy sukces uznaje się „Lokatora” z 1927 roku. Ten obraz nie tylko ukształtował gatunek thrillera, ale także zaprezentował widzom charakterystyczny dla Hitchcocka styl budowania napięcia.
Pionier technologii filmowej (dźwięk)
W 1929 roku Alfred Hitchcock wyreżyserował film „Szantaż” (Blackmail), który przeszedł do historii jako pierwszy brytyjski film dźwiękowy. Był to kolejny dowód na jego innowacyjność i gotowość do eksperymentowania z nowymi technologiami.
Przełomowe filmy brytyjskie
Zanim na dobre przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, Alfred Hitchcock stworzył dwa arcydzieła brytyjskiego kina: „39 kroków” z 1935 roku oraz „Starsza pani znika” z 1938 roku. Te produkcje potwierdziły jego mistrzostwo w tworzeniu trzymających w napięciu historii.
Przeprowadzka do Hollywood i kontrakt z Selznickiem
W 1939 roku Alfred Hitchcock został namówiony przez producenta Davida O. Selznicka do przeprowadzki do Hollywood. Ten ruch otworzył mu drogę do globalnej kariery.
Złota era Hollywood – kluczowe filmy i współpraca z gwiazdami
Lata 40. i 50. XX wieku to dla Hitchcocka okres prawdziwej złotej ery w Hollywood. W tym czasie stworzył serię kasowych hitów i arcydzieł kina, takich jak „Rebeka” (1940), „Cień wątpliwości” (1943) czy „Osławiona” (1946). Jego filmy przyciągały na ekrany największe gwiazdy tamtych czasów.
Szczyt popularności telewizyjnej
W latach 1955–1965 Alfred Hitchcock stał się ikoną popkultury dzięki swojemu udziałowi w popularnej antologii telewizyjnej „Alfred Hitchcock przedstawia”. Jako gospodarz i producent tego programu, jego charakterystyczna sylwetka i czarny humor zyskały rozpoznawalność w milionach domów na całym świecie.
Nagrody i osiągnięcia Alfreda Hitchcocka
Filmy Alfreda Hitchcocka zdobyły 46 nominacji do Oscara i sześć statuetek. Wśród nich znalazł się Oscar dla Najlepszego Filmu dla „Rebeki” w 1940 roku. Sam Hitchcock nigdy nie otrzymał Oscara dla Najlepszego Reżysera, mimo pięciu indywidualnych nominacji.
Pomimo braku indywidualnego Oscara za reżyserię, Hitchcock zdobył wiele prestiżowych laurów branżowych. W 1971 roku uhonorowano go prestiżowym członkostwem BAFTA (Fellowship), a w 1979 roku Amerykański Instytut Filmowy (AFI) przyznał mu nagrodę za całokształt twórczości (Life Achievement Award).
Wpływ Alfreda Hitchcocka na kino jest tak znaczący, że jego filmy regularnie pojawiają się na szczytach rankingów najlepszych dzieł w historii. W 2012 roku, w plebiscycie Brytyjskiego Instytutu Filmowego, jego film „Zawrót głowy” (Vertigo) zajął pierwsze miejsce.
Znaczenie kulturowe i historyczne filmów Alfreda Hitchcocka jest niepodważalne. Do 2021 roku aż dziewięć jego dzieł zostało wybranych do ochrony w amerykańskim Narodowym Rejestrze Filmowym.
Najważniejsze nagrody i wyróżnienia
- 46 nominacji do Oscara
- 6 zdobytych statuetek Oscara (w tym Najlepszy Film za „Rebekę”)
- Członkostwo BAFTA (Fellowship) – 1971
- Nagroda za całokształt twórczości AFI (Life Achievement Award) – 1979
- Tytuł szlachecki (KBE) – 1979
- Film „Zawrót głowy” (Vertigo) na 1. miejscu w plebiscycie BFI (2012)
- 9 filmów wybranych do Narodowego Rejestru Filmowego (do 2021)
Zdrowie, traumy i ich wpływ na twórczość
Fobia przed policją
Jednym z najbardziej zaskakujących faktów z życia Alfreda Hitchcocka jest jego fobia przed policją, wywołana traumatycznym doświadczeniem z dzieciństwa. To doświadczenie wywołało u niego dożywotni lęk przed stróżami prawa.
Wpływ doświadczeń ze szkoły jezuickiej
Okres nauki w St Ignatius College również naznaczył młodego Alfreda. Doświadczenia te ukształtowały jego filmowe rozumienie strachu, napięcia i psychologicznego dyskomfortu, które później tak mistrzowsko przenosił na ekran.
Wczesna strata ojca i jej konsekwencje
W wieku zaledwie 15 lat, w 1914 roku, Alfred Hitchcock stracił ojca. Ta wczesna strata zmusiła młodego Alfreda do szybkiego podjęcia pracy zarobkowej.
Ciekawostki i mniej znane fakty z życia Alfreda Hitchcocka
Edukacja techniczna
Zanim Alfred Hitchcock wkroczył do świata kina, zdobywał wykształcenie inżynierskie. Studiował mechanikę, elektryczność, akustykę i nawigację. Ta wszechstronna wiedza techniczna okazała się nieoceniona w jego późniejszej karierze.
Pasja do transportu
Szczególnym zainteresowaniem Hitchcocka była geografia. Potrafił wyrecytować wszystkie przystanki Orient Expressu i miał obsesję na punkcie rozkładów jazdy londyńskich tramwajów. Ta pasja do szczegółów świadczy o jego analitycznym umyśle.
Sekretny kod na planie filmowym
Hitchcock stosował ciekawe metody organizacji pracy na planie filmowym, używając nazw pętli tramwajowych do oznaczania numerów scen na klapsie. Ten szczegół pokazuje jego zamiłowanie do porządku.
Charakterystyczne występy gościnne (cameo)
Alfred Hitchcock stał się sławny ze swoich krótkich, często zabawnych występów gościnnych, czyli tzw. cameo, w niemal każdym swoim filmie. Stało się to swoistą zabawą dla widzów, którzy z zapartym tchem szukali go na ekranie.
Pierwsza praca zawodowa
Pierwszą poważną posadą Alfreda Hitchcocka była praca urzędnika technicznego w firmie Henley Telegraph and Cable Company.
Kluczowe momenty w karierze Alfreda Hitchcocka
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1919 | Rozpoczęcie kariery jako projektant plansz z napisami. |
| 1925 | Debiut reżyserski: „The Pleasure Garden”. |
| 1927 | Pierwszy znaczący sukces: „Lokator”. |
| 1929 | Reżyseria pierwszego brytyjskiego filmu dźwiękowego: „Szantaż”. |
| 1935 | Premiera przełomowego filmu: „39 kroków”. |
| 1938 | Premiera kolejnego brytyjskiego arcydzieła: „Starsza pani znika”. |
| 1939 | Przeprowadzka do Hollywood na zaproszenie Davida O. Selznicka. |
| 1940 | Premiera filmu „Rebeka”, uhonorowanego Oscarem za Najlepszy Film. |
| 1955–1965 | Szczyt popularności telewizyjnej jako gospodarz i producent „Alfred Hitchcock przedstawia”. |
| 1971 | Otrzymanie członkostwa BAFTA (Fellowship). |
| 1979 | Otrzymanie nagrody AFI za całokształt twórczości. Otrzymanie tytułu szlacheckiego. |
| 1980 | Śmierć Alfreda Hitchcocka. |
Alfred Hitchcock, poprzez swoje innowacyjne podejście do narracji i mistrzowskie budowanie napięcia, na zawsze zmienił oblicze kina. Jego zdolność do psychologicznego zgłębiania ludzkiej natury i tworzenia niezapomnianych, trzymających w napięciu historii sprawiła, że jego filmy pozostają aktualne i inspirujące dla kolejnych pokoleń twórców i widzów. Nawet w obliczu osobistych traum, takich jak fobia przed policją, Hitchcock potrafił przekształcić swoje lęki w unikalny język filmowy, udowadniając, jak osobiste doświadczenia mogą stać się siłą napędową dla wielkiej sztuki.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Alfred_Hitchcock
